https://ayateghamzeh.ir RSS feeds for شعر فارسی آیات غمزه 60 https://ayateghamzeh.ir/Poem/ID/248237/آری-آری-جان-خود-در-تیر-کرد-آرش#Comments 1 https://ayateghamzeh.ir/DesktopModules/DnnForge%20-%20NewsArticles/RssComments.aspx?TabID=88&ModuleID=409&ArticleID=248237 https://ayateghamzeh.ir:443/DesktopModules/DnnForge%20-%20NewsArticles/Tracking/Trackback.aspx?ArticleID=248237&PortalID=0&TabID=88 https://ayateghamzeh.ir/Poem/ID/248237/آری-آری-جان-خود-در-تیر-کرد-آرش برف می بارد<br /> برف می بارد به روی خار و خاراسنگ<br /> کوه ها خاموش&nbsp;<br /> دره ها دلتنگ<br /> راه ها چشم انتظار کاروانی با صدای زنگ<br /> بر نمی شد گر ز بامِ کلبه ها دودی<br /> یا که سوسوی چراغی گر پیامی مان نمی آورد<br /> رد پا ها گر نمی افتاد روی جاده ها &nbsp; لغزان&nbsp;<br /> ما چه می کردیم در کولاک دل آشفتۀ دم سرد؟&nbsp;<br /> آنک آنک کلبه ای روشن ، روی تپه روبروی من<br /> در گشودندم ، مهربانی ها نمودندم<br /> زود دانستم که دور از داستان خشم برف و سوز<br /> در کنار شعلۀ آتش&nbsp;<br /> قصه می گوید برای بچه های خود، عمو نوروز:<br /> گفته بودم زندگی زیباست<br /> گفته و ناگفته، ای بس نکته ها کاینجاست<br /> آسمانِ باز، آفتابِ زر ، باغ های گل<br /> دشت های بی در و پیکر<br /> سر برون آوردنِ گل از درونِ برف<br /> تابِ نرمِ رقصِ ماهی در بلور آب<br /> بوی خاک عطر باران خورده در کهسار<br /> خواب گندم زارها در چشمۀ مهتاب<br /> آمدن ، رفتن ، دویدن ، عشق ورزیدن<br /> درغم انسان نشستن<br /> پا به پای شادمانی های مردم پای کوبیدن<br /> کار کردن ، کار کردن ، آرمیدن<br /> چشم انداز بیابان های خشک و تشنه را دیدن<br /> جرعه هایی از سبوی تازه، آب پاک نوشیدن<br /> گوسفندان را سحرگاهان به سوی کوه راندن<br /> همنفس با بلبلانِ کوهیِ آواره خواندن<br /> در تله افتاده آهوبچگان را شیر دادن<br /> نیمروزِ خستگی را در پناهِ درّه ماندن<br /> گاه گاهی ، زیر سقف این سفالین بام های مه گرفته&nbsp;<br /> قصه های در همِ غم را ز نم نم های باران ها شنیدن<br /> بی تکان، گهوارۀ رنگین کمان را<br /> در کنار بام دیدن ، یا شب برفی<br /> پیش آتش ها نشستن<br /> دل به رویاهایِ دامنگیر و گرمِ شعله بستن<br /> آری &nbsp;آری زندگی زیباست<br /> زندگی آتشگهی دیرنده پا برجاست<br /> گر بیفروزیش رقص شعله اش در هر کران بر پاست<br /> ورنه خاموش است و خاموشی گناه ماست<br /> پیرمرد آرام و با لبخند<br /> کنده ای در کورۀ افسرده جان افکند<br /> چشم هایش در سیاهی های کومه جست و جو می کرد<br /> زیر لب آهسته با خود گفتگو می کرد<br /> زندگی را شعله باید برفروزنده<br /> شعله ها را هیمه سوزنده<br /> جنگلی هستی تو &nbsp;ای انسان<br /> جنگل ای روییده آزاده<br /> بی دریغ افکنده روی کوه ها دامن<br /> آشیان ها بر سرانگشتان تو جاوید&nbsp;<br /> چشمه ها در سایبان های تو جوشنده<br /> آفتاب و باد و باران بر سرت افشان<br /> جان تو خدمتگر آتش<br /> سر بلند و سبز باش ای جنگل انسان<br /> زندگانی شعله می خواهد صدا سر داد عمو نوروز:<br /> شعله ها را هیمه باید روشنی افروز<br /> کودکانم! داستان ما ز آرش بود<br /> او به جان، خدمتگزارِ باغِ آتش بود&nbsp;<br /> روزگاری بود ، روزگار تلخ و تاری بود<br /> بخت ما چون روی بدخواهانِ ما، تیره<br /> دشمنان بر جان ما، چیره<br /> شهرِ سیلی خورده، هذیان داشت<br /> بر زبان، بس داستانهای پریشان داشت<br /> زندگی سرد و سیه چون سنگ<br /> روز بدنامی ، روزگار ننگ<br /> غیرت اندر بندهای بندگی پیچان<br /> عشق در بیماری دلمردگی بیجان<br /> فصل ها فصل زمستان شد<br /> صحنه گلگشت ها گم شد، نشستن در شبستان شد<br /> در شبستان های خاموشی<br /> می تراوید از گل اندیشه ها عطر فراموشی<br /> ترس بود و بال های مرگ<br /> کس نمی جنبید چون بر شاخه، برگ از برگ<br /> سنگرِ آزادگان خاموش<br /> خیمه گاهِ دشمنان پر جوش<br /> مرزهای ملک همچو سر حداتِ دامنگسترِ اندیشه، بی سامان<br /> برج های شهر همچو باروهای دل، بشکسته و ویران<br /> دشمنان بگذشته از سر حد و از بارو<br /> هیچ سینه، کینه ای در بر نمی اندوخت<br /> هیچ دل، مهری نمی ورزید<br /> هیچ کس دستی به سوی کس نمی آورد<br /> هیچ کس در رویِ دیگر کس نمی خندید<br /> باغ های آرزو بی برگ<br /> آسمانِ اشک ها پر بار<br /> گرمرو آزادگان، در بند<br /> روسپی نامردمان در کار<br /> انجمن ها کرد دشمن<br /> رایزن ها گِرد هم آورد دشمن<br /> تا به تدبیری که در ناپاک دل دارند<br /> هم به دست ما شکست ما بر اندیشند<br /> نازک اندیشانشان، بی شرم<br /> که مباداشان دگر روزبهی در چشم<br /> یافتند آخر فسونی را که می جستند<br /> چشم ها با وحشتی در چشمخانه هر طرف را جست و جو می کرد<br /> وین خبر را هر دهانی، زیرِ گوشی، بازگو می کرد<br /> آخرین فرمان ، آخرین تحقیر<br /> مرز را پرواز تیری می دهد سامان<br /> گر به نزدیکی فرود آید<br /> خانه هامان، تنگ<br /> آرزومان کور ، ور بپرّد دور<br /> تا کجا؟ تا چند؟<br /> آه کو بازوی پولادین و کو سر پنجۀ ایمان؟<br /> هر دهانی این خبر را بازگو می کرد<br /> چشم ها بی گفت و گویی هر طرف را جست و جو می کرد<br /> پیرمرد اندوهگین دستی به دیگر دست می سایید<br /> از میان دره های دور گرگی خسته می نالید<br /> برف روی برف می بارید<br /> باد بالَش را به پشت شیشه می مالید<br /> صبح می آمد ، پیرمرد آرام کرد آغاز:<br /> پیش روی لشکر دشمن، سپاه دوست، دشت نه، دریایی از سرباز<br /> آسمان الماس اخترهای خود را داده بود از دست<br /> بی نفس می شد سیاهی دردهان صبح<br /> باد پر می ریخت روی دشتِ بازِ دامنِ البرز<br /> لشکر ایرانیان در اضطرابی سخت دردآور<br /> دو دو و سه سه به پچ پچ گِرد یکدیگر<br /> کودکان بر بام ، دختران بنشسته بر روزن<br /> مادران غمگین کنار در<br /> کم کَمَک در اوج آمد پچ پچ خفته<br /> خلق چون بحری بر آشفته<br /> به جوش آمد ، خروشان شد<br /> به موج افتاد<br /> برش بگرفت و مردی چون صدف<br /> از سینه بیرون داد<br /> منم آرش<br /> چنین آغاز کرد آن مرد با دشمن:<br /> منم آرش، سپاهی مردی آزاده<br /> به تنها تیر ترکش، آزمون تلختان را اینک آماده ، مجوییدم نسب<br /> فرزندِ رنج و کار ، گریزان چون شهاب از شب<br /> چو صبح، آماده دیدار<br /> مبارک باد آن جامه که اندر رزم پوشندش<br /> گوارا باد آن باده که اندر فتح نوشندش<br /> شما را باده و جامه ، گوارا و مبارک باد<br /> دلم را در میان دست می گیرم<br /> و می افشارمش در چنگ<br /> دل، این جامِ پر از کینِ پر از خون را<br /> دل، این بی تابِ خشم آهنگ<br /> که تا نوشم به نام فتحتان در بزم<br /> که تا کوبم به جام قلبتان در رزم<br /> که جامِ کینه، از سنگ است<br /> به بزمِ ما و رزمِ ما، سبو و سنگ را جنگ است<br /> در این پیکار ، در این کار<br /> دلِ خلقی است در مشتم<br /> امیدِ مردمی خاموش، هم پشتم<br /> کمانِ کهکشان در دست<br /> کمانداری کمانگیرم ، شهاب تیزرو، تیرم<br /> ستیغ سر بلند کوه مأوایم<br /> به چشم آفتابِ تازه رس، جایم<br /> مرا تیر است آتش پر ، مرا باد است فرمانبر<br /> و لیکن چاره را امروز، زور و پهلوانی نیست<br /> رهایی با تنِ پولاد و نیرویِ جوانی نیست<br /> در این میدان<br /> بر این پیکانِ هستی سوزِ سامان ساز<br /> پری از جان بباید تا فرو ننشیند از پرواز<br /> پس آنگه سر به سوی آسمان بر کرد<br /> به آهنگی دگر، گفتارِ دیگر کرد:<br /> درود ای واپسین صبح، ای سحر بدرود<br /> که با آرش ترا این آخرین بدرود خواهد بود<br /> به صبحِ راستین، سوگند<br /> به پنهان آفتابِ مهربانِ پاک بین، سوگند<br /> که آرش جانِ خود در تیر خواهد کرد<br /> پس آنگه بی درنگی خواهدش افکند<br /> زمین می داند این را ، آسمان ها نیز<br /> که تن، بی عیب و جان، پاک است<br /> نه نیرنگی به کار من، نه افسونی<br /> نه ترسی در سرم، نه در دلم باک است<br /> درنگ آورد و یک دم شد به لب خاموش<br /> نفس در سینه ها بی تاب می زد جوش<br /> ز پیشم مرگ<br /> نقابی سهمگین بر چهره می آید<br /> به هر گام هراس افکن<br /> مرا با دیدۀ خونبار می پاید<br /> به بال کرکسان گرد سرم پرواز می گیرد<br /> به راهم می نشیند راه می بندد<br /> به رویم سرد می خندد<br /> به کوه و درّه می ریزد طنین زهرخندش را<br /> و بازش باز می گیرد ، دلم از مرگ بیزار است<br /> که مرگِ اهرمن خو، آدمی خوار است<br /> ولی آن دم که ز اندوهان، روانِ زندگی تار است<br /> ولی آن دم که نیکی و بدی را گاهِ پیکار است<br /> فرو رفتن به کامِ مرگ، شیرین است<br /> همان بایستۀ آزادگی، این است<br /> هزاران چشمِ گویا و لبِ خاموش<br /> مرا پیکِ امیدِ خویش می داند<br /> هزاران دستِ لرزان و دلِ پر جوش<br /> گهی می گیردم ، گه پیش می راند<br /> پیش می آیم<br /> دل و جان را به زیور های انسانی می آرایم<br /> به نیرویی که دارد زندگی در چشم و در لبخند<br /> نقاب از چهرۀ ترس آفرین مرگ خواهم کند<br /> نیایش را دو زانو بر زمین بنهاد<br /> به سوی قله ها دستان ز هم بگشاد<br /> برآ ای آفتاب! ای توشه امید!<br /> برآ ای خوشه خورشید!<br /> تو جوشان چشمه ای، من تشنه ای بی تاب<br /> برآ سر ریز کن تا جان شود سیراب<br /> چو پا در کام مرگی تند خو دارم<br /> چو در دل، جنگ با اهریمنی پرخاشجو دارم<br /> به موجِ روشنایی، شست و شو خواهم<br /> ز گلبرگِ تو ای زرینه گل ، من رنگ و بو خواهم<br /> شما ای قله های سرکش خاموش!<br /> که پیشانی به تندرهای سهم انگیز می سایید<br /> که بر ایوان شب دارید چشم انداز رویایی<br /> که سیمین پایه های روز زرین را به روی شانه می کوبید<br /> که ابر &zwnj;آتشین را در پناه خویش می گیرید<br /> غرور و سربلندی هم شما را باد<br /> امیدم را برافرازید<br /> چو پرچم ها که از باد سحرگاهان به سر دارید<br /> غرورم را نگه دارید<br /> به سان آن پلنگانی که در کوه و کمر دارید<br /> زمین خاموش بود و آسمان خاموش<br /> تو گویی این جهان را بود با گفتار آرش گوش<br /> به یال کوه ها لغزید کم کم پنجۀ خورشید<br /> هزاران نیزۀ زرین به چشم آسمان پاشید<br /> نظر افکند آرش سوی شهر، آرام<br /> کودکان بر بام<br /> دختران بنشسته بر روزن<br /> مادران غمگین کنار در<br /> مردها در راه ، سرود بی کلامی با غمی جانکاه<br /> ز چشمان بر همی شد با نسیم صبحدم همراه<br /> کدامین نغمه می ریزد<br /> کدام آهنگ آیا می تواند ساخت<br /> طنین گام های استواری را که سوی نیستی، مردانه می رفتند؟<br /> طنین گام هایی را که آگاهانه می رفتند؟<br /> دشمنانش در سکوتی ریشخندآمیز<br /> راه وا کردند ، کودکان از بام ها او را صدا کردند<br /> مادران او را دعا کردند<br /> پیرمردان چشم گرداندند<br /> دختران بفشرده گردن بندها در مشت<br /> همرهِ او، قدرتِ عشق و وفا کردند<br /> آرش امّا همچنان خاموش<br /> از شکافِ دامنِ البرز بالا رفت<br /> وز پیِ او پرده های اشک پی در پی فرود آمد<br /> بست یک دم چشم هایش را عمو نوروز<br /> خنده بر لب، غرقه در رؤیا<br /> کودکان با دیدگانِ خسته و پی جو<br /> در شگفت از پهلوانی ها<br /> شعله های کوره در پرواز<br /> باد در غوغا ، شامگاهان<br /> راه جویانی که می جستند آرش را به روی قلّه ها پی گیر<br /> باز گردیدند ، بی نشان از پیکرِ آرش<br /> با کمان و ترکشی، بی تیر<br /> آری آری جانِ خود در تیر کرد آرش<br /> کارِ صد ها صد هزاران تیغۀ شمشیر کرد آرش<br /> تیر آرش را سوارانی که می راندند بر جیحون<br /> به دیگر نیمروزی از پی آن روز<br /> نشسته بر تناور ساقِ گردویی فرو دیدند<br /> و آنجا را از آن پس<br /> مرز ایرانشهر و توران بازنامیدند<br /> آفتاب ، درگریزِ بی شتاب خویش<br /> سالها بر بامِ دنیا پا کِشان سر زد<br /> ماهتاب<br /> بی نصیب از شبروی هایش همه خاموش<br /> در دلِ هر کوی و هر برزن<br /> سر به هر ایوان و هر در زد<br /> آفتاب و ماه را در گشت<br /> سال ها بگذشت<br /> سال ها و باز ، در تمام پهنۀ البرز<br /> وین سراسر قلۀ مغموم و خاموشی که می بینید<br /> وندرونِ درّه های برف آلودی که می دانید<br /> رهگذرهایی که شب در راه می مانند<br /> نام آرش را پیاپی در دلِ کهسار می خوانند<br /> و نیازِ خویش می خواهند<br /> با دهان سنگ های کوه، آرش می دهد پاسخ<br /> می کندشان از فراز و از نشیبِ جاده ها آگاه<br /> می دهد امید ، می نماید راه<br /> در برون کلبه می بارد<br /> برف می بارد به روی خار و خارا سنگ<br /> کوه ها خاموش<br /> درّه ها دلتنگ<br /> راه ها چشم انتظارِ کاروانی با صدای زنگ<br /> کودکان دیری است در خوابند<br /> در خواب است عمو نوروز<br /> می گذارم کنده ای هیزم در آتشدان<br /> شعله بالا می رود پر سوز سیاوش کسرایی Thu, 12 Aug 2021 05:06:00 GMT f1397696-738c-4295-afcd-943feb885714:248237